Verordening (EG) n r. 436/2009 van de Commissie van 26 mei 2009 houdende uitvoeringsbepalingen van Verordening (EG) nr. 479/2008 van de Raad met betrekking tot het wijnbouwkadaster, de verplichte opgaven en de samenstelling van gegevens voor het volgen van de markt, de begeleidende documenten voor het vervoer van producten en de bij te houden registers in de wijnsector

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 479/2008 van de Raad van 29 april 2008 houdende een gemeenschappelijke ordening van de wijnmarkt, tot wijziging van de Verordeningen (EG) nr. 1493/1999, (EG) nr. 1782/2003, (EG) nr. 1290/2005, (EG) nr. 3/2008 en tot intrekking van de Verordeningen (EEG) nr. 2392/86 en (EG) nr. 1493/1999⁽¹⁾, en met name op artikel 115, lid 2, en artikel 121,

Overwegende hetgeen volgt:

1. Bij Verordening (EG) nr. 479/2008 is de eerdere regeling die voor de wijnsector was ingesteld bij Verordening (EG) nr. 1493/1999 van de Raad van 17 mei 1999 houdende een gemeenschappelijke ordening van de wijnmarkt⁽²⁾ gewijzigd en is Verordening (EEG) nr. 2392/86 van de Raad van 24 juli 1986 tot instelling van het communautaire wijnbouwkadaster⁽³⁾ met ingang van 1 augustus 2009 ingetrokken.

2. Momenteel is in Verordening (EEG) nr. 2392/86 bepaald welke gegevens het wijnbouwkadaster moet bevatten en hoe dat kadaster moet worden bijgewerkt en gecontroleerd, en zijn de uitvoeringsvoorschriften betreffende de instelling van het wijnbouwkadaster opgenomen in Verordening (EEG) nr. 649/87 van de Commissie⁽⁴⁾.

3. In artikel 108 van Verordening (EG) nr. 479/2008 is bepaald dat sommige lidstaten een wijnbouwkadaster met bijgewerkte gegevens over het productiepotentieel moeten bijhouden.

4. Derhalve dient Verordening (EEG) nr. 649/87 te worden ingetrokken en dienen de uitvoeringsbepalingen betreffende het wijnbouwkadaster te worden vastgesteld.

5. De voornaamste doelstellingen van het wijnbouwkadaster zijn het volgen en de controle van het productiepotentieel. In artikel 116 van Verordening (EG) nr. 479/2008 is bepaald dat de lidstaten erop moeten toezien dat de beheers- en controleprocedures die betrekking hebben op de oppervlakten, compatibel zijn met het geintegreerde beheers- en controlesysteem (GBCS). Met name dient de identificatie van de exploitant en van de geëxploiteerde wijnbouwpercelen compatibel te zijn met het GBCS.

6. Om een administratieve overbelasting te voorkomen zonder dat de verwezenlijking van de doelstellingen van het wijnbouwkadaster in gevaar komt, is het belangrijk te bepalen dat de gegevens niet hoeven te worden verzameld bij de exploitanten met een zeer beperkte productie.

7. Met het oog op de praktische bruikbaarheid van het wijnbouwkadaster dienen de in dat kadaster op te nemen gegevens aan te sluiten bij de gegevens die worden verlangd in het kader van titel IV „Productiepotentieel” van Verordening (EG) nr. 555/2008 van de Commissie⁽⁵⁾, waarbij uitvoeringsbepalingen van Verordening (EG) nr. 479/2008 zijn vastgesteld wat de steunprogramma's, de handel met derde landen, het productiepotentieel en de controles in de wijnsector betreft.

8. Met het oog op samenhang tussen de beschikbare gegevens over de wijnbouw dienen bepaalde gegevens die worden verzameld op grond van Verordening (EEG) nr. 357/79 van de Raad van 5 februari 1979 betreffende de statistische enquêtes naar de wijnbouwoppervlakten⁽⁶⁾, en met name de gegevens over het jaar van aanplant van het wijnbouwperceel, ook te worden opgenomen in het wijnbouwkadaster.

9. Om te garanderen dat de in het kadaster opgenomen gegevens voortdurend beantwoorden aan de werkelijke situatie in de wijnbouw, dient te worden voorzien in een permanente bijwerking en een regelmatige verificatie van het kadaster.

10. In artikel 111 van Verordening (EG) nr. 479/2008 is bepaald dat de producenten van voor wijnbereiding bestemde druiven en de producenten van druivenmost en wijn jaarlijks moeten opgeven welke hoeveelheden de meest recente oogst heeft opgeleverd, en dat de producenten van druivenmost en wijn en de andere handelaren dan kleinhandelaren jaarlijks moeten opgeven hoe groot hun voorraden zijn. In dat artikel is tevens bepaald dat de lidstaten de druivenhandelaren mogen vragen op te geven welke hoeveelheden druiven in de handel zijn gebracht.

11. Om de verwerking van de gegevens uit de opgaven te vergemakkelijken is het dienstig om elke opgave die in de bevoegde administratieve eenheid is ingediend, te beschouwen als losstaand van andere opgaven die dezelfde producent eventueel in andere administratieve eenheden van de lidstaat heeft ingediend.

12. Het is niet nodig een dubbele opgave te verlangen van de producenten voor wie geldt dat alle benodigde gegevens kunnen worden verstrekt in het kader van alleen de opgave van de wijnproductie. De zeer kleine producenten kunnen worden vrijgesteld omdat het totaal van hun productie een betrekkelijk geringe hoeveelheid uitmaakt van de communautaire productie.

13. De verplichting bepaalde opgaven te doen dient ook te gelden voor de marktdeelnemers die wijnbouwproducten overdragen vóór de uiterste data die voor de indiening van die opgaven zijn vastgesteld.

14. Ter vergemakkelijking van het marktbeheer moet worden bepaald wanneer de opgaven moeten worden ingediend. Omdat wijndruiven in de lidstaten in verschillende perioden worden geoogst, dient te worden voorzien in een spreiding van de uiterste data waarop de producenten hun opgaven moeten indienen.

15. Om de toepassing van deze verordening te vergemakkelijken verdient het aanbeveling de gegevens die in de opgaven moeten voorkomen, in formulieren vast te stellen, maar daarbij de lidstaten de vorm te laten kiezen waarin de marktdeelnemers die gegevens moeten verstrekken.

16. Bij allerlei administratieve werkzaamheden wordt het handmatig invoeren van gegevens geleidelijk vervangen door het gebruik van computertoepassingen. Derhalve is het wenselijk ook bij het gebruik van verplichte opgaven met computer- en elektronische toepassingen te kunnen werken.

17. De lidstaten die over een volledig wijnbouwkadaster beschikken, moeten gebruik kunnen maken van sommige gegevens uit dat kadaster zoals de oppervlakte. Het is derhalve wenselijk de producenten onder bepaalde omstandigheden vrij te stellen van het opgeven van de oppervlakte.

18. De lidstaten die een wijnbouwareaal van niet meer dan 500 ha of een wijnproductie van niet meer 50 000 hl hebben, dienen onder nader aan te geven voorwaarden te kunnen besluiten tot weglating van sommige gegevens uit de opgaven en de producenten te kunnen vrijstellen van de indiening van de een of andere van de opgaven.

19. Bepaald dient te worden tegen welke data bepaalde verzamelde gegevens op nationaal niveau moeten worden gecentraliseerd.

20. Een grondige kennis van de productie en de voorraden in de wijnsector kan bij de huidige stand van zaken alleen op basis van door de verschillende betrokkenen ingediende oogst- en voorraadopgaven worden verkregen. Derhalve dienen passende maatregelen te worden genomen om te garanderen dat die opgaven door de betrokkenen worden ingediend en dat zij volledig en juist zijn, waarbij moet worden voorzien in sancties voor het geval dat geen of een onjuiste of onvolledige opgave wordt ingediend.

21. Om dezelfde reden dient te worden bepaald tegen welke data en in welke vorm bepaalde gegevens die via de verplichte opgaven zijn verzameld, aan de Commissie moeten worden meegedeeld.

22. Voor het volgen van de wijnmarkt moeten bepaalde gegevens over die markt beschikbaar zijn. Het wordt noodzakelijk geacht om behalve over de gegevens die via samenvattingen van de verschillende opgaven worden verstrekt, ook te beschikken over gegevens inzake de beschikbaarheid en het gebruik van wijn en inzake de wijnprijzen. Derhalve dient te worden bepaald dat de lidstaten die gegevens moeten samenstellen en tegen bepaalde vaste data aan de Commissie moeten meedelen.

23. Sommige lidstaten kunnen worden vrijgesteld van de mededeling van de prijzen omdat hun totale productie een betrekkelijk geringe hoeveelheid van de communautaire productie uitmaakt.

24. Derhalve dient Verordening (EG) nr. 1282/2001 van de Commissie⁽⁷⁾, waarbij uitvoeringsbepalingen betreffende de samenstelling van gegevens ten behoeve van het kennen van de producten en het volgen van de markt in de wijnsector zijn vastgesteld, te worden ingetrokken.

25. In het licht van het feit dat binnen de Gemeenschap één markt tot stand is gebracht, dienen de instanties die zijn belast met het toezicht op het in voorraad hebben en het op de markt brengen van wijnbouwproducten, de nodige instrumenten te worden gegeven om een doeltreffende controle te kunnen uitvoeren volgens uniforme voorschriften die in de hele Gemeenschap gelden.

26. In artikel 112, lid 1, van Verordening (EG) nr. 479/2008 is bepaald dat wijnbouwproducten zich alleen met een officieel goedgekeurd begeleidend document binnen de Gemeenschap in het verkeer mogen bevinden. In lid 2 van dat artikel is bepaald dat natuurlijke of rechtspersonen die wijnbouwproducten in hun bezit hebben, registers moeten bijhouden waarin met name de in- en de uitslag van dergelijke producten worden vermeld.

27. In de Gemeenschap is vooruitgang op weg naar fiscale harmonisatie geboekt dankzij Richtlijn 92/12/EEG van de Raad van 25 februari 1992 betreffende de algemene regeling voor accijnsproducten, het voorhanden hebben en het verkeer daarvan en de controles daarop⁽⁸⁾. Om tot uniforme voorschriften in de Gemeenschap te komen en om de administratieve formaliteiten voor het bedrijfsleven en de burgers te vereenvoudigen, verdient het met name aanbeveling de documenten die transporten van wijnbouwproducten vergezellen ten behoeve van de toepassing van de fiscale regelgeving, eveneens als erkende begeleidende documenten te beschouwen.

28. Voor het vervoer van wijnbouwproducten waarop de genoemde fiscale bepalingen niet van toepassing zijn, en voor het vervoer van wijnbouwproducten die afkomstig zijn van kleine producenten, dient een begeleidend document te worden ingesteld om de bevoegde instanties in staat te stellen toezicht op het verkeer van dergelijke producten uit te oefenen. Daartoe kan elk handelsdocument worden erkend dat ten minste de gegevens bevat die nodig zijn om het betrokken product te kunnen identificeren en om te kunnen volgen langs welk traject het wordt vervoerd.

29. Om de administratieve formaliteiten voor de vervoerders niet onnodig zwaar te maken, dient geen enkel begeleidend document te worden verlangd voor het vervoer van bepaalde wijnbouwproducten over een beperkte afstand of in kleine recipiënten in beperkte hoeveelheden.

30. Bij de administratieve werkzaamheden van de marktdeelnemers worden documenten op papier geleidelijk vervangen door het gebruik van computertoepassingen. Het is derhalve wenselijk eveneens computertoepassingen te kunnen gebruiken bij de opstelling en het gebruik van de begeleidende documenten en de registers.

31. Voor de uitvoer van wijnbouwproducten worden documenten ter aanvulling van de begeleidende documenten, en met name de aangifte ten uitvoer, verlangd. Derhalve dienen aanvullende procedures voor de opstelling en de validering van die documenten te worden vastgesteld.

32. Aan het toezicht op het vervoer van onverpakte wijnbouwproducten dient bijzondere aandacht te worden geschonken omdat dergelijke producten meer aan frauduleuze manipulaties zijn blootgesteld dan producten die reeds zijn verpakt in flessen die zijn voorzien van een niet voor hergebruik geschikte sluiting en van etiketten. In dergelijke gevallen dienen aanvullende gegevens en een voorafgaande validering van het begeleidende document te worden verlangd.

33. Om de controle door de bevoegde autoriteiten te vergemakkelijken moet worden verlangd dat in de begeleidende documenten voor het vervoer van een in het vrije verkeer gebracht product uit een derde land naar het document VI 1 wordt verwezen.

34. In de bepalingen betreffende de opstelling van de administratieve geleidedocumenten en het vereenvoudigde geleidedocument wordt verwezen naar voorschriften om de beschermde oorsprongsbenaming of geografische aanduiding van bepaalde categorieën wijn te bevestigen. Derhalve dienen de voor die bevestiging benodigde voorschriften te worden vastgesteld. Tevens moeten voorschriften voor de bevestiging van de oorsprong van bepaalde wijnen worden vastgesteld voor vervoer waarvoor geen fiscale formaliteiten gelden, met name in het geval van uitvoer. Om de administratieve formaliteiten voor de burgers te vereenvoudigen en de bevoegde instanties van routinewerkzaamheden te bevrijden, dienen de voorschriften te worden vastgesteld volgens welke die instanties afzenders die aan bepaalde voorwaarden voldoen, kunnen toestaan om zelf de vermeldingen ter bevestiging van de oorsprong van de wijn op het begeleidende document aan te brengen, onverminderd de uitoefening van passende controles.

35. Bepaald dient te worden welke maatregelen de bevoegde autoriteiten moeten nemen in geval van vervoer door een afzender die een ernstige overtreding heeft begaan, of in geval van door onregelmatigheden gekenmerkt vervoer, waarbij ervoor moet worden gezorgd dat dergelijk vervoer door de regularisatie ervan niet langer wordt vertraagd dan strikt noodzakelijk is.

36. Om ervoor te zorgen dat raadpleging van de registers het de bevoegde instanties mogelijk maakt een doeltreffend toezicht uit te oefenen op het verkeer en het bezit van wijnbouwproducten, met name in het kader van de samenwerking op communautair niveau tussen die instanties, dienen de voorschriften inzake het bijhouden van de registers op dat niveau te worden geharmoniseerd.

37. De verplichtingen inzake de registers kunnen voor sommige marktdeelnemers een onevenredige administratieve last betekenen. Daarom moeten de lidstaten die marktdeelnemers kunnen vrijstellen van de nakoming van bepaalde verplichtingen.

38. De grondstoffen die worden gebruikt bij bepaalde oenologische procedés, met name verrijking, aanzuring en verzoeting, zijn bijzonder onderhevig aan het risico van frauduleus gebruik. Daarom dient het bezit van dergelijke grondstoffen te verplichten tot het bijhouden van registers die het de bevoegde instanties mogelijk maken toezicht uit te oefenen op het verkeer en het gebruik ervan.

39. Aan de controle van mousserende wijnen en likeurwijnen moet bijzondere aandacht worden besteed omdat aan die wijnen andere producten worden toegevoegd. Derhalve moet worden verlangd dat daarover aanvullende gegevens worden opgenomen in de registers.

40. Het bij de communautaire regelgeving voorgeschreven begeleidende document voor het vervoer van wijnbouwproducten is een zeer nuttige informatiebron voor de instanties die moeten toezien op de naleving van de communautaire en de nationale bepalingen in de wijnsector. Het dient de lidstaten mogelijk te worden gemaakt aanvullende bepalingen voor de toepassing van deze verordening vast te stellen voor vervoer dat op hun eigen grondgebied begint.

41. Artikel 18, lid 1, van Verordening (EG) nr. 884/2001 van de Commissie van 24 april 2001 houdende uitvoeringsbepalingen betreffende de begeleidende documenten voor het vervoer van wijnbouwproducten en de in de wijnsector bij te houden registers⁽⁹⁾ biedt de lidstaten de mogelijkheid aanvullende of specifieke bepalingen vast te stellen voor de betrokken producten die zich op hun grondgebied in het verkeer bevinden. Zo kunnen de lidstaten onder meer bepalen dat tot en met 31 juli 2010 voor druivenmost de dichtheid in Oechslegraden mag worden vermeld in plaats van de volumieke massa. Deze traditionele werkwijze wordt vooral gebruikt door kleine landbouwproducenten die nog enkele jaren nodig hebben om zich aan de nieuwe regels betreffende de vermelding van de volumieke massa te kunnen aanpassen. Het is derhalve nuttig om, terwijl Verordening (EG) nr. 884/2001 wordt ingetrokken, de geldigheidsduur van die afwijking te verlengen.

42. Het is wenselijk dat de lidstaten de Commissie de naam en het adres meedelen van de instanties die bevoegd zijn voor de toepassing van de titel betreffende de begeleidende documenten en de registers, opdat de Commissie die informatie aan de andere lidstaten kan doorgeven.

43. De lidstaten dienen de voor de controle en de audit van de toepassing van deze verordening benodigde gegevens gedurende een passende periode voor inspectiedoeleinden te bewaren.

44. Om een billijke behandeling van de vervoerders te garanderen dienen bepalingen te worden vastgesteld voor de gevallen waarin klaarblijkelijk sprake is van een kennelijke fout, overmacht of andere uitzonderlijke omstandigheden. Ook dienen regels inzake kunstmatig gecreëerde situaties te worden vastgesteld om het onmogelijk te maken dat van dergelijke situaties voordeel wordt getrokken.

45. De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Beheerscomité voor de gemeenschappelijke ordening van de landbouwmarkten,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: