Verordening (EU) 2026/468 van het Europees Parlement en de Raad van 24 februari 2026 tot wijziging van Verordening (EU) 2024/792 tot instelling van de faciliteit voor Oekraïne

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 212,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure⁽¹⁾,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Op 24 februari 2022 kondigde de president van de Russische Federatie een “speciale militaire operatie” in Oekraïne aan en begonnen de Russische strijdkrachten een niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde aanvalsoorlog tegen Oekraïne. Die illegale aanvalsoorlog is een flagrante schending van de territoriale integriteit, de soevereiniteit en de onafhankelijkheid van Oekraïne, alsook een schending van het verbod op het gebruik van geweld, als verankerd in artikel 2, lid 4, van het Handvest van de Verenigde Naties, dat een dwingende regel van het internationaal recht is, en de andere beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties.

(2) Sinds het begin van de niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne hebben de Unie, de lidstaten en Europese financiële instellingen ongekend omvangrijke steun ter beschikking gesteld ten behoeve van de veerkracht van Oekraïne op economisch, sociaal, financieel en defensiegebied. Die steun is een combinatie van steun uit de Uniebegroting, met inbegrip van buitengewone macrofinanciële bijstand en steun van de Europese Investeringsbank en de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling met een volledige of gedeeltelijke garantie door de Uniebegroting, alsook verdere financiële steun van lidstaten.

(3) Bij Verordening (EU) 2024/792 van het Europees Parlement en de Raad⁽²⁾ is de faciliteit voor Oekraïne ingesteld als een buitengewoon middellangetermijninstrument dat de bilaterale steun van de Unie aan Oekraïne bundelt en zorgt voor coördinatie en efficiëntie. De faciliteit voor Oekraïne werd ingesteld om de financieringsbehoeften van Oekraïne te helpen vervullen voor de periode van 2024 tot en met 2027 en draagt bij aan de herstel-, wederopbouw- en moderniseringsbehoeften van Oekraïne, en ondersteunt tegelijkertijd de hervormingsinspanningen van Oekraïne als onderdeel van zijn traject naar toetreding tot de Unie.

(4) Op 24 februari 2026 is Verordening (EU) 2026/467 van het Europees Parlement en de Raad⁽³⁾ vastgesteld, waardoor het in 2026 en 2027 mogelijk wordt steun aan Oekraïne te verlenen in de vorm van een steunlening aan Oekraïne die moet worden terugbetaald met door Rusland verschuldigde herstelbetalingen.

(5) Om toegang te krijgen tot de steunlening aan Oekraïne uit hoofde van Verordening (EU) 2026/467 moet Oekraïne een Oekraïense financieringsstrategie indienen met daarin informatie over zijn financieringsbehoeften en -bronnen, waarvan de beoordeling door de Raad moet worden goedgekeurd door middel van een uitvoeringsbesluit op basis van een voorstel van de Commissie. In dat uitvoeringsbesluit moet het bedrag worden bepaald van de bijstand die aan Oekraïne ter beschikking moet worden gesteld met het oog op de uitvoering van de Oekraïense financieringsstrategie, uitgesplitst in een bedrag voor begrotingssteun en een bedrag voor de ondersteuning van de industriële defensiecapaciteit van Oekraïne.

(6) De faciliteit voor Oekraïne is een buitengewoon middellangetermijninstrument dat de bilaterale steun van de Unie aan Oekraïne bundelt en zorgt voor coördinatie en efficiëntie. Het heeft onder meer tot doel de macrofinanciële stabiliteit van het land te helpen in stand houden, bij te dragen tot het vreedzame herstel, de reconstructie, de wederopbouw en de modernisering van het land, de rechtsstaat, de democratie, de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden verder te versterken, de opname van Oekraïne in de interne markt te ondersteunen en de vaststelling en de uitvoering van de politieke, institutionele, juridische, administratieve, sociale en economische hervormingen die nodig zijn om aan te sluiten op de waarden van de Unie en zich geleidelijk aan te passen aan de regels, de normen, het beleid en de werkwijzen van de Unie te ondersteunen met het oog op een toekomstig lidmaatschap van de Unie, en aldus bij te dragen tot wederzijdse stabiliteit, veiligheid, vrede, welvaart en duurzaamheid. Daarom is het passend te bepalen dat de uit de steunlening voor Oekraïne voortvloeiende begrotingssteun zal worden gebruikt via de faciliteit voor Oekraïne. Hoofdstuk III van Verordening (EU) 2024/792 voorziet in financiering voor Oekraïne mits genoegzaam wordt voldaan aan de voorwaarden van het Oekraïneplan, waarin de hervormings- en investeringsagenda van Oekraïne is opgenomen. Het Oekraïneplan moet worden bijgewerkt om rekening te houden met die aanvullende begrotingssteun, waaronder maatregelen om de rechtsstaat te verstevigen en de strijd tegen corruptie op te voeren.

(7) Verordening (EU) 2024/792 moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd.

(8) Gezien de urgentie die voortvloeit uit de uitzonderlijke omstandigheden ten gevolge van de niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en gezien recente geopolitieke gebeurtenissen, wordt het passend geacht gebruik te maken van de uitzondering op de periode van acht weken waarin is voorzien door artikel 4 van Protocol nr. 1 betreffende de rol van de nationale parlementen in de Europese Unie, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie, aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en aan het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie.

(9) In het licht van de situatie in Oekraïne en om een snelle toepassing van de maatregelen van deze verordening mogelijk te maken, moet deze verordening met spoed in werking treden op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie,

HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: