Arrest van het Gerecht (Derde kamer) van 3 september 2025

Derde middel: schending van de rechten van de verdediging

17 Verzoekster verwijt de kamer van beroep in essentie dat zij haar rechten van verdediging en meer in het bijzonder haar recht om te worden gehoord heeft geschonden, door herhaaldelijk voorbij te gaan aan haar opmerkingen over het feit dat interveniënte niet de houder van het oudere Roemeense beeldmerk met nummer 071100 is. Volgens haar heeft interveniënte geen bewijs geleverd van het bestaan van dit merk, van de naam van de merkhouder of van de vernieuwing van dat merk. Zij leidt hieruit af dat de kamer van beroep het beroep tegen de beslissing van de nietigheidsafdeling niet-ontvankelijk had moeten verklaren op grond dat de daadwerkelijke houder van het oudere recht niet naar behoren was geïdentificeerd.

18 Het EUIPO en interveniënte betwisten de argumenten van verzoekster.

19 Volgens artikel 62 van verordening nr. 6/2002, in de eerdere versie ervan, kunnen de beslissingen van het EUIPO slechts worden genomen op gronden waartegen de partijen verweer hebben kunnen voeren. Deze bepaling bevestigt in het kader van het modellenrecht van de Europese Unie het algemene beginsel van bescherming van de rechten van de verdediging. Dit algemene beginsel van Unierecht vereist dat de adressaten van overheidsbeslissingen die daardoor aanmerkelijk in hun belangen worden getroffen, in staat worden gesteld om hun standpunt naar behoren kenbaar te maken. Het recht om te worden gehoord strekt zich aldus uit tot alle feitelijke en juridische gegevens waarop de beslissing is gebaseerd, maar niet tot de eindbeslissing die het bestuursorgaan voornemens is te nemen [arrest van 9 februari 2017, Mast-Jägermeister/EUIPO (Bekers), T‑16/16, EU:T:2017:68, punt 57 ], noch tot elk algemeen bekend feit waarop het zich heeft gebaseerd om tot deze beslissing te komen [zie arrest van 29 april 2020, Bergslagernas Järnvaru/EUIPO – Scheppach Fabrikation von Holzbearbeitungsmaschinen (Werktuig voor het splijten van hout), T‑73/19, niet gepubliceerd, EU:T:2020:157, punt 15 en aldaar aangehaalde rechtspraak].

20 Het beroep bij het Gerecht strekt er echter toe de rechtmatigheid van de beslissingen van de kamers van beroep van het EUIPO te toetsen in de zin van artikel 61 van verordening nr. 6/2002 [arrest van 20 oktober 2021, JMS Sports/EUIPO – Inter-Vion (Spiraalvormige haarelastiekjes), T‑823/19, EU:T:2021:718, punt 11 ], en artikel 188 van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht bepaalt dat de memories van de partijen die in het kader van de procedure voor het Gerecht worden neergelegd het voorwerp van het geschil voor de kamer van beroep niet kunnen wijzigen.

21 In casu blijkt uit het dossier van het EUIPO en de aanvankelijk op 21 januari 2019 ingediende vordering tot nietigverklaring dat Roemeens beeldmerk nr. 071100 niet werd aangevoerd ter ondersteuning van deze vordering en dus geen deel uitmaakte van het voorwerp van het beroep. Bijgevolg vormen de beweringen van verzoekster over het betrokken merk een wijziging van het voorwerp van het geschil in de zin van artikel 61 van verordening nr. 6/2002 juncto artikel 188 van het Reglement voor de procesvoering, aangezien dit merk niet was aangevoerd ter ondersteuning van de vordering.

22 In deze omstandigheden kan verzoekster niet op goede gronden stellen dat de kamer van beroep inbreuk heeft gemaakt op haar rechten van verdediging door haar opmerkingen over het feit dat interveniënte niet de houder van Roemeens beeldmerk nr. 071100 is, niet in aanmerking te nemen.

23 Derhalve moet het derde middel ongegrond worden verklaard.

Tweede middel: schending van de artikelen 94 en 95 van verordening 2017/1001, gelezen in samenhang met artikel 40, lid 1, van de nieuwe Roemeense merkenwet

24 Verzoekster verwijt de kamer van beroep dat zij de artikelen 94 en 95 van verordening 2017/1001 en artikel 40, lid 1, van de nieuwe Roemeense merkenwet heeft geschonden. Ten eerste heeft de kamer van beroep volgens haar blijk gegeven van een onjuiste rechtsopvatting door interveniënte niet te gelasten bewijs te leveren van het gebruik van het oudere merk dat niet binnen de respijttermijn van vijf jaar viel. Ten tweede betoogt zij in wezen dat de kamer van beroep het beroep tegen de beslissing van de nietigheidsafdeling had moeten onderzoeken in het licht van de nieuwe Roemeense merkenwet en dus op grond van artikel 40, lid 1, van deze wet had moeten verzoeken om bewijs van het normale gebruik van het oudere merk in het kader van een nietigheidsprocedure op grond van artikel 39 daarvan, dat dezelfde bewoordingen heeft als artikel 36 van de Roemeense merkenwet die van kracht was ten tijde van de instelling van de vordering tot nietigverklaring.

25 Het EUIPO en interveniënte betwisten de argumenten van verzoekster.

26 Artikel 25, lid 1, onder e), van verordening nr. 6/2002, in de eerdere versie ervan, vereist met name dat het Unierecht of het recht van de lidstaat dat van toepassing is op het oudere teken dat wordt aangevoerd ter ondersteuning van een op die bepaling gebaseerde vordering tot nietigverklaring, „de houder van het recht op het teken toe[staat] [het] gebruik te verbieden” van zijn teken in een later model [arrest van 12 mei 2010, Beifa Group/BHIM – Schwan-Stabilo Schwanhäußer (Schrijfinstrument), T‑148/08, EU:T:2010:190, punt 63 ].

27 In casu omvatten de oudere tekens die ter ondersteuning van een vordering tot nietigverklaring worden ingeroepen, met name het oudere merk, een Roemeens beeldmerk, waarop de bepalingen van de Roemeense merkenwet van toepassing zijn. Artikel 36, lid 2, van die wet verleent de houder van een merk het recht om het gebruik te verbieden van elk teken dat gelijk is aan of overeenstemt met het betrokken merk en wordt gebruikt voor dezelfde of soortgelijke waren of diensten indien daardoor bij het publiek verwarring kan ontstaan.

28 Het klopt dat artikel 40, lid 1, van de nieuwe Roemeense merkenwet, waarop verzoekster zich in haar schriftelijke opmerkingen beroept, bepaalt dat de houder van een ouder merk op verzoek van de verwerende partij moet bewijzen dat het merk in de vijf jaar voorafgaand aan de datum van de betrokken vordering normaal is gebruikt voor de waren of diensten waarvoor het is ingeschreven en waarop aanspraak wordt gemaakt, of dat er geldige redenen zijn voor het niet-gebruik, voor zover het oudere merk op die datum sinds ten minste vijf jaar ingeschreven was, en dat de vordering bij gebreke van dergelijk bewijs wordt afgewezen.

29 Artikel 40, lid 1, van de nieuwe Roemeense merkenwet, dat voortvloeit uit de nationale hervorming van het merkenrecht ter omzetting van artikel 17 van richtlijn (EU) 2015/2436 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2015 betreffende de aanpassing van het merkenrecht der lidstaten (PB 2015, L 336, blz. 1), in casu niet van toepassing is, aangezien het niet van kracht was op het moment dat de aanvraag tot inschrijving of voorrang van het litigieuze model werd ingediend. Gelet op de datum waarop de betrokken merkaanvraag is ingediend, namelijk 28 oktober 2016, die beslissend is voor de vaststelling van het toepasselijke materiële recht, zijn op de feiten van de onderhavige zaak immers de materiële bepalingen van verordening nr. 6/2002, in de eerdere versie ervan, van toepassing, alsmede de Roemeense merkenwet in de op die datum geldende versie (zie naar analogie beschikking van 5 oktober 2004, Alcon/BHIM, C‑192/03 P, EU:C:2004:587, punten 39 en 40 , en arrest van 23 april 2020, Gugler France/Gugler en EUIPO, C‑736/18 P, niet gepubliceerd, EU:C:2020:308, punt 3 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

30 Wat voorts de gestelde schending van de artikelen 94 en 95 van verordening 2017/1001 betreft, dient in herinnering te worden gebracht dat volgens dit artikel 94 de beslissingen van het EUIPO enkel kunnen worden genomen op gronden of bewijsstukken waartegen de partijen verweer hebben kunnen voeren, en dat dit artikel 95 in lid 2 bepaalt dat het EUIPO geen rekening hoeft te houden met feiten en bewijsmiddelen die de partijen niet tijdig hebben aangevoerd.

31 Voorts is in de rechtspraak bepaald dat, bij gebreke van een specifieke bepaling in verordening nr. 6/2002 met betrekking tot de wijze waarop een verzoek om bewijs van het normale gebruik van een ouder teken moet worden ingediend door de houder van een gemeenschapsmodel waartegen een vordering tot nietigverklaring op basis van dat teken is ingesteld, dient te worden geoordeeld dat een dergelijk verzoek uitdrukkelijk en tijdig voor het EUIPO moet worden geformuleerd. In beginsel moet het verzoek worden ingediend binnen de termijn die de nietigheidsafdeling aan de houder van het middels een vordering tot nietigverklaring aangevochten gemeenschapsmodel heeft gesteld voor het indienen van zijn opmerkingen over die vordering. De met betrekking tot artikel 47, leden 2 en 3, van verordening 2017/1001 ontwikkelde rechtspraak is immers naar analogie ook van toepassing op verzoeken om bewijs van normaal gebruik in het kader van nietigheidsprocedures op grond van artikel 25, lid 1, onder e), van verordening nr. 6/2002, aangezien ook in deze context niet kan worden aanvaard dat de kamer van beroep uitspraak dient te doen op een andere zaak dan die welke is voorgelegd aan de nietigheidsafdeling, te weten een zaak waarvan de omvang is verruimd door de toevoeging van de prealabele kwestie van het normale gebruik van het oudere teken dat ter ondersteuning van de vordering tot nietigverklaring is aangevoerd (zie in die zin arrest van 12 mei 2010, Schrijfinstrument, T‑148/08, EU:T:2010:190, punten 67‑72 ).

32 Zoals het EUIPO en interveniënte terecht aanvoeren, heeft verzoekster in casu echter niet tijdig een verzoek om bewijs van het normale gebruik van het oudere merk ingediend bij de nietigheidsafdeling en dit pas voor het eerst vermeld in de schriftelijke uiteenzetting van de gronden van het beroep van 13 juli 2023. Het bij de kamer van beroep ingediende verzoek om bewijs van het normale gebruik van het oudere merk was dus niet-ontvankelijk.

33 Niettemin moet worden opgemerkt dat de kamer van beroep het bij haar ingediende verzoek om bewijs van het gebruik van het oudere merk niet niet-ontvankelijk heeft verklaard, maar in punt 52 van de bestreden beslissing enkel heeft verklaard dat de termijn van vijf jaar vanaf de datum van indiening van de vordering tot nietigverklaring, te weten 21 januari 2019, niet was verstreken. Aldus heeft de kamer van beroep, door een standpunt in te nemen over het verstrijken van de respijttermijn, zich ten gronde uitgesproken over nieuwe argumenten van verzoekster teneinde deze af te wijzen. Gesteld al dat zij hierbij een fout heeft begaan, kan een dergelijke fout niet afdoen aan de rechtmatigheid van de bestreden beslissing, aangezien deze in die omstandigheden geen invloed heeft op het dispositief van die beslissing.

34 Gezien de niet-ontvankelijkheid van het bij de kamer van beroep ingediende verzoek om bewijs van het normale gebruik van het oudere merk, moet het tweede middel worden afgewezen.

Eerste middel: schending van artikel 25, lid 1, onder e), van verordening nr. 6/2002 in de eerdere versie ervan

35 Verzoekster betoogt dat de kamer van beroep artikel 25, lid 1, onder e), van verordening nr. 6/2002, in de eerdere versie ervan, heeft geschonden, door ten onrechte te concluderen dat er sprake was van verwarringsgevaar.

36 Verzoekster verwijt de kamer van beroep in essentie, ten eerste, een beoordelingsfout te hebben gemaakt met betrekking tot het bepalen van de betrokken waren, ten tweede, het beroep tegen de beslissing van de nietigheidsafdeling te hebben onderzocht op basis van de perceptie van de gemiddelde consument in plaats van die van een geïnformeerde gebruiker, ten derde, ten onrechte tot de slotsom te zijn gekomen dat de betrokken tekens visueel in gemiddelde mate overeenstemmen en fonetisch identiek zijn en, ten vierde, ten onrechte te hebben geconcludeerd dat het oudere merk een gemiddeld intrinsiek onderscheidend vermogen heeft, met name gelet op het feit dat het woordelement „krax” in dat merk een betekenis heeft voor het relevante publiek en dit merk meer dan tien jaar naast het Uniemerk CRAXX heeft bestaan.

37 Het EUIPO en interveniënte betwisten de argumenten van verzoekster.

38 Volgens artikel 25, lid 1, onder e), van verordening nr. 6/2002, in de eerdere versie ervan, kan een model nietig worden verklaard indien in een later ingeschreven model gebruik wordt gemaakt van een onderscheidend teken en het Unierecht of het recht van de lidstaat dat op dat teken van toepassing is, de houder van het recht op het teken toestaat dat gebruik te verbieden.

39 Volgens de rechtspraak kan een vordering tot nietigverklaring van een gemeenschapsmodel op grond van artikel 25, lid 1, onder e), van verordening nr. 6/2002, in de eerdere versie ervan, enkel slagen indien wordt vastgesteld dat het onderscheidende teken dat ter ondersteuning van de vordering tot nietigverklaring wordt aangevoerd, in de ogen van het relevante publiek wordt gebruikt in het gemeenschapsmodel waartegen die vordering is ingesteld. Het onderzoek van deze nietigheidsgrond moet worden gebaseerd op de wijze waarop het relevante publiek het ter ondersteuning van deze nietigheidsgrond aangevoerde onderscheidende teken opvat, alsmede op de totaalindruk die dit teken bij dat publiek oproept [zie arrest van 24 september 2019, Piaggio & C./EUIPO – Zhejiang Zhongneng Industry Group (Bromfietsen), T‑219/18, EU:T:2019:681, punt 67 en aldaar aangehaalde rechtspraak].

40 De nietigheidsgrond van artikel 25, lid 1, onder e), van deze verordening, in de eerdere versie ervan, vereist niet noodzakelijkerwijs dat een ouder onderscheidend teken op volledige en gedetailleerde wijze is gereproduceerd in een later gemeenschapsmodel. Zelfs wanneer bepaalde elementen van het betrokken teken ontbreken in het litigieuze gemeenschapsmodel of daar andere elementen aan zijn toegevoegd, kan het immers gaan om „gebruik” van dit teken, in het bijzonder wanneer de weggelaten of toegevoegde elementen van ondergeschikt belang zijn [zie arrest van 7 februari 2018, Şölen Çikolata Gıda Sanayi ve Ticaret/EUIPO – Zaharieva (Verpakking voor roomijshoorntjes), T‑794/16, niet gepubliceerd, EU:T:2018:70, punt 22 en aldaar aangehaalde rechtspraak].

41 Dit geldt des te meer omdat, zoals blijkt uit vaste rechtspraak, het publiek slechts een onvolkomen beeld van in de lidstaten ingeschreven merken of Uniemerken bijblijft. Deze overweging geldt voor elk type onderscheidend teken. Bij weglating van bepaalde bijkomstige elementen van een onderscheidend teken dat wordt gebruikt in een later gemeenschapsmodel, of bij toevoeging van dergelijke elementen aan dit teken, zal het relevante publiek dus niet noodzakelijkerwijs beseffen dat het betrokken teken aldus is gewijzigd. Integendeel, dit publiek kan denken dat in het latere gemeenschapsmodel gebruik is gemaakt van het teken zoals dat hem is bijgebleven (zie arrest van 7 februari 2018, Verpakking voor roomijshoorntjes, T‑794/16, niet gepubliceerd, EU:T:2018:70, punt 23 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

42 Hieruit volgt dat artikel 25, lid 1, onder e), van verordening nr. 6/2002, in de eerdere versie ervan, niet alleen van toepassing is wanneer gebruik is gemaakt van hetzelfde teken als dat waarop de vordering tot nietigverklaring is gebaseerd, maar ook wanneer gebruik is gemaakt van een overeenstemmend teken (zie arrest van 7 februari 2018, Verpakking voor roomijshoorntjes, T‑794/16, niet gepubliceerd, EU:T:2018:70, punt 24 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

43 Overeenkomstig artikel 36, lid 2, onder b), van de Roemeense merkenwet, kan een merkhouder in wezen de bevoegde rechterlijke instelling verzoeken om derden te verbieden om zonder zijn toestemming in het economisch verkeer gebruik te maken van een teken ten aanzien waarvan, omdat het gelijk is aan of overeenstemt met het oudere merk dan wel wordt toegepast op dezelfde of soortgelijke waren of diensten, bij het publiek gevaar voor verwarring bestaat, ook wanneer die verwarring het gevolg is van associatie met het oudere merk.

44 Zoals de kamer van beroep terecht heeft opgemerkt in punt 27 van de bestreden beslissing, vormt artikel 36, lid 2, onder b), van de Roemeense merkenwet de omzetting in Roemeens recht van artikel 10, lid 2, onder b), van richtlijn 2015/2436, waarvan de bewoordingen identiek zijn aan die van artikel 5, lid 1, onder b), van richtlijn 2008/95/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2008 betreffende de aanpassing van het merkenrecht der lidstaten (PB 2008, L 299, blz. 25). Dientengevolge moet het begrip „verwarringsgevaar” in de zin van artikel 36, lid 2, onder b), van die wet worden uitgelegd in het licht van de rechtspraak over artikel 5, lid 1, onder b), van richtlijn 2008/95 en artikel 10, lid 2, onder b), van richtlijn 2015/2436 (zie in die zin arrest van 7 februari 2018, Verpakking voor roomijshoorntjes, T‑794/16, niet gepubliceerd, EU:T:2018:70, punten 25 en 26 ).

45 Volgens de rechtspraak van het Hof is er sprake van „verwarringsgevaar” in de zin van artikel 10, lid 2, onder b), van richtlijn 2015/2436, wanneer bij het publiek de indruk kan worden gewekt dat de betrokken waren of diensten afkomstig zijn van dezelfde onderneming of, in voorkomend geval, van economisch verbonden ondernemingen. Of bij het publiek gevaar voor verwarring bestaat, moet globaal worden beoordeeld, met inachtneming van alle relevante omstandigheden van het concrete geval (zie in die zin arresten van 11 november 1997, SABEL, C‑251/95, EU:C:1997:528, punten 22 en 23 , en  6 oktober 2005, Medion, C‑120/04, EU:C:2005:594, punten 23‑29 ).

46 In het licht van deze overwegingen dient te worden onderzocht of de kamer van beroep de beslissing van de nietigheidsafdeling waarbij de vordering tot nietigverklaring van het litigieuze model is toegewezen op grond van artikel 25, lid 1, onder e), van verordening nr. 6/2002 in de eerdere versie ervan, terecht heeft bevestigd, na krachtens artikel 36, lid 2, onder b), van de Roemeense merkenwet te hebben vastgesteld dat er gevaar voor verwarring bestond bij het relevante publiek.

47 Vooraf zij opgemerkt dat, overeenkomstig de in de punten 44 en 45 hierboven aangehaalde rechtspraak, de onderhavige procedure betrekking heeft op de omvang van de bescherming van een merk en meer in het bijzonder op de vraag of de houder van het betrokken oudere merk het gebruik van zijn onderscheidend teken in het litigieuze model kan laten verbieden. Anders dan verzoekster betoogt, dient het onderhavige middel dus niet te worden onderzocht in het licht van de indruk die wordt gewekt bij een geïnformeerde gebruiker noch in het licht van het eigen en nieuwe karakter van het litigieuze model in de zin van de artikelen 4 tot en met 6 van verordening nr. 6/2002.